Salih Keskin yazdı; İnovasyonu Doğru Olarak Biliyor Muyuz?

İnovasyon ürün ve hizmette değişim, yenilik ve farklılık yapmak demektir. En anlaşılır ifade ile yeniliğin ticari değere dönüştürülmesi anlamına gelmektedir. Kavramın ülkemizde telaffuz edilmesi oldukça yeni sayılır; dünyada ise çok eskidir. 18. yy’da İngiltere’de denizcilikte navigasyon sistemi üzerine inovasyon yarışmaları yapılmakta, 19. yüzyılın başında Fransa’da tekstil piyasaları üzerinde etkili olabilmek için inovasyon komisyonları kurulmaktadır. Avrupa bizden çok daha eski tarihlerden inovasyon kavramına aşina, anlayacağınız.

 

Evet, inovasyonu daha yeni öğrendik, ama doğru mu öğrendik, o tartışılır. İnovasyonu ar-ge ile karıştırıyor, ar-ge yapmakla inovasyon yapmayı aynı şey sanıyoruz. Hâlbuki ar-ge, paranın yeni bilgiye dönüşmesi iken inovasyon ise yeni bilginin paraya dönüşmesi anlamına gelmektedir.

İşin doğrusunu kim, nereden öğrenebilir, orası bir muamma.

Genel olarak inovasyonu üründe değişim ve yenilik yapmak olarak anlıyor, daha çok teknolojik ürünlere yönelik bir kavram olarak ele alıyoruz. Bu arada icat ile karıştıranlarımızın sayısı da az değil.
Dolayısıyla, inovasyon sadece ürün üzerinde bir değişim değildir; sadece teknolojik ürünlerle ilgili hiç değildir. Bu anlamda inovasyonun birçok çeşidi vardır.

Peki, inovasyon çeşitleri nelerdir?      

İnovasyon, yeni bir ürün olabilir:  Arçelik kahve makinesi buna bir örnektir. Kahve yapma kültürünü değiştirmeye aday bir ürün sayılabilir.

İnovasyon, yeni bir hizmet olabilir: Yemek sepeti bu inovatif hizmete iyi bir örnektir.

İnovasyon, yeni bir pazarlama yöntemi olabilir: örnek olarak amazom. com’u verebiliriz.

İnovasyon, yeni bir süreç yönetimi olabilir: Tam zamanında üretim (Just İn Time) modelinin çıkış noktası Amerika’da ki süpermarketlerdir. İlk olarak Toyota karoseri fabrikasında uygulanmış ve buna benzer bir örgütlenme sistemi geliştirilmiştir.

Ayrıca Ford’un bulduğu bant sistemi de endüstride ciddi bir devrim sayılır.

İnovasyon, yeni bir üretim yöntemi olabilir: Örnek olarak 3 D Yazıcıları verebiliriz. Önümüzdeki yıllarda 3D ile üretilmeyen hiçbir şey kalmayacak gibi gözüküyor. Filozofların dediği gibi insanlık tekrar kişisel üreticiliğe geri dönüyor.

İnovasyon, yeni çalışma anlayışları olabilir: Tıpkı Google ve aynı tarzda çalışan diğer firmalar gibi. Çalışma mekânları oldukça ergonomik, eğlenceli, renkli şekilde dizayne edilmiş ve çalışma saatleri de esnek zamana göre uyarlanmış. Bütün bunlar çalışanların performans verimliliğinin artmasının sebebi olarak gösteriliyor.

İnovasyon, yeni bir iş modeli olabilir: Xerox yazıcılar gibi. Ürettiği yazıcıları satmayı değil kiralama üzerine bir iş modeli geliştirerek dünyada ciddi marka olmasını başarmış bir firma.

 

İnovasyonu temel olarak yıkıcı ve ters inovasyon diye de ayrıca kategorilere ayırabiliyoruz.

– Yıkıcı inovasyonlar

Yıkıcı inovasyon, müşterilere daha önce hiç hayal etmedikleri ürünleri onlara satmak anlamına gelmektedir.

Mesela; Hindistanlılar 20/50 dolar arası telefonlar satın alıyorlar. Çünkü gelir seviyesi olarak daha iyisini hayal bile edemiyorlar. 4 dolara akıllı telefon olur mu? Oldu! Satışa sunulan 4 dolarlık akıllı telefonlar bütün piyasayı ele geçirdi denebilir; keza altı ay kullanım süresi olsa dahi alıcılar tarafından avantajlı sayılıyor. Bu arada en iyi telefon uygulamaları da Çin ve Hindistan’dan geliyor.

Yine basit teknoloji daha yıkıcı bir inovasyon yaratabiliyor; Wechat, Hindistan ve Çin’de oldukça yaygın kullanım alanına sahip. Facebook ve twiter’ı bir arada sunuyor ve çok popüler olan Wechat yıkıcı inovasyonlara iyi bir örnek olabilir.

– Ters inovasyonlar

Güney Asya’da diyaliz vakaları çok yaygın olarak görülüyor. Diyaliz makineleri de çok pahalı olduğu için bu makinelerden yararlanabilenlerin sayısı maalesef oldukça kısıtlı.  Buna çözüm arayan inovatörler, araba parçalarından yaptıkları diyaliz makinelerini beş’te bir fiyatına mal edip hizmete sunmuş durumdalar.

Yine sıcak ve fakir olan bölgelerde klima alma imkânları olmayanların bulduğu ters inovasyon ürünü, yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Çok miktarda şişeleri ters şekilde bir panoya oturtturarak odanın bir camına takıldığında doğal klima görevi görüyor. Yani, şişelerden doğal klima 100  $.

Sonuç olarak inovasyon sadece ürün üzerinde yapılan değişimler, yenilik ve farkındalıklar değildir. Hatta şu an inovasyon, daha çok hizmette ileri geçmeye odaklanmış bir ilerleyişe sahiptir.

 

Salih Keskin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir