Inovasyon: yenilik, yenilikçilik

Size tanınan öncelik olarak da adlandırabileceğimiz rüçhan hakkı, patentlerle ilgili önemli ve doğru kullanıldığında maliyetleri düşüren stratejik bir kavram.

Daha önce de belirttiğim gibi patent, sadece başvurulduğu ülkelerde geçerli. Halbuki bir ülkede yapılan bir buluşun diğer ülkelerde koruma işlemlerinin aynı anda başlatılması için patent başvurularını aynı gün içerisinde yapmamız çok zor. Bu problemin üstesinden gelmek üzere 20 Mart 1883′te imzalanan paris anlaşmasında rüçhan yani öncelik hakkı adlı bir hak tanımlandı. Bu hak sayesinde patent başvurusu sahipleri 12 ay, marka ve endüstriyel tasarım başvuru sahipleri ise 6 ay boyunca ilk başvuru tarihleri esas olmak üzere diğer ülkelerde bir başvuru yapabilecek.

Örneğin 01/01/2006 da Türkiye’de bir patent başvurusu yaptınız. Bu başvurunuzun doğurduğu rüçhan hakkından yararlanıp 01/01/2007′ye kadar Almanya’da (veya bir başka ülkede) yaptığınız patent başvurusunun ilk başvuru tarihi 01/01/2006′ymış gibi öncelikli işlem göreceksiniz. Bu süreç zarfında bir başkası sizinle aynı konuda bir patent başvurusu yapsa da öncelik size ait olduğundan o ülkede de sizin başvurunuz geçerli sayılacak.

Bu durum bakış açısına göre bir fırsat bir de tehdit doğuruyor. Başvuruyu yapan taraf sizseniz Türkiye’de sadece 49YTL bir başvuru harcı ödeyerek bir yıl boyunca neredeyse tüm dünyada başvuru önceliği elde ederek patenti devam eden ürününüzü global olarak pazarlama şansını elinizde tutuyorsunuz. Örneğin Fransa veya Amerika’da veya dünyanın herhangi bir yerinde buluşunuzla ilgili bir pazar oluşumu söz konusu olursa ilk yıl o ülkelerde rüçhan hakkınızı kullanarak başvuru gerçekleştirebilirsiniz.

Diğer açıdan, üretici olarak bir ürünü piyasaya sürmek üzereyseniz ve bu ürüne ilişkin patent başvurusu dünyanın herhangi bir yerinde yapılmışsa yapıldığı andan itibaren ilk yıl hala Türkiye’de veya Türkiye’nin üye olduğu EPC gibi anlaşmalara yönelik bir patent başvurusu yaparak bir anda sizi risk altına sokabilir.

Yani bir patent başvurusu, dünyanın neresinde başvurulmuş olursa olsun ilk yıl için Türkiye’de hala başvuru şansına sahip ve risk oluşturuyor. Altının çizilmesi gereken yerleri kısaca özetleyecek olursak;

• Sadece 49 YTL’ye bir patent başvurusu yaparak bir yıl boyunca tüm dünyada rüçhan hakkınızdan kaynaklı sanal bir koruma alanı elde edebilirsiniz.
• Biri size ürününü Brezilya’da (veya bir başka ülkede) dahi patentlediğini söylediyse ve henüz patenti ilk yılını doldurmadıysa ürünü Türkiye’de üretmek risk almak demektir.

Burada kısaca bahsetmek istediğim bir başka konu ise birden fazla rüçhan kullanılması hali. Diyelim ki daha önce buzdolabının içinde lamba yoktu ve siz bunu ilk kez uygulayarak 01/01/2006 tarihinde Türkiye’de bir patent başvurusu yaptınız. Bu başvurunun doğurduğu ve 01/01/2007′ye kadar kullanabileceğiniz bir rüçhan (R1) mevcut. Akabinde bu R1 ile buzdolabı içerisinde ampul kullanımı için ABD’de bir başvuru yapmaya karar verdiniz ve ampulu daha iyi ışık vermesi için silindir formuna getirdiniz. ABD’de 15/04/2006′da başvurdunuz.

Yeni başvurunuz yenilik içerdiğinden hem buzdolabı için bir ampulü koruyan R1′e sahip hem de silindir formlu buzdolabı ampulü olan R2′yi doğurdu. İlk rüçhanın sonunda (R1, 01/01/2007) Çin’de bir başvuru yapmaya karar verdiniz. Bu başvuru birinci isteminde (istemler, claims mevzu ayrı bir eğitim konusu) buzdolabı içinde ampülü korurken ikincisi silindirik ampulü koruyor. Bu başvurunuzun başvuru tarihi 01/01/2007 ama hem R1 hem de R2 rüçhanlarına sahip. Benzeri kombinasyonlar stratejik tercihlere göre değerlendirilebilir. Rüçhan tanımını ele aldığımız bu yazımız devam etmemiz için yeterli arkaplanı oluşturuyor. Bir sonraki yazıda espacenet’e dönüyoruz.

Eğitim Notlarım, Strateji girildi