Madem espacenet vasıtasıyla teknik veriler elde edip geliştirme çalışmalarımızda kullanmak istiyoruz, bu tehlikeli mayın tarlasında yanlış bir harekete meydan vermemek için önce patent kavramını tanıyalım.
Hukuki bir tanımdan bahsetmiyorum. En genel ifadesiyle patent, teknik bir soruna getirdiğiniz çözümün, bunu gerçekleştirmek için harcadığınız çabaya karşılık ödüllendirilmesi için size verilen bir tekel hakkı olarak adlandırılabilir. Aslında patent denilen hak, sizin toplumla yaptığınız bir çeşit anlaşmadır.
Siz bir zihinsel efor sarfederek teknik bir sorunu çözüyorsunuz. Üstelik bu bilgiyi kendinize saklamak yerine toplumla ile paylaşıyorsunuz. Buna karşılık toplum size en azından bir süreliğine bu bilgiyi veya bununla elde edilen uygulamaları sizin izniniz olmadan kullandırmama yetkisi veriyor.
Patentin bir üretim veya kullanım hakkı olduğunu düşünmek yanlış. Patent, bir ürünün iyi veya kaliteli olduğunun göstergesi değil. Sadece bunu ilk düşünenin siz olduğunu ve nasıl yaptığınızı herkesle paylaştığınızı gösteritor.
Patentin geçerli olduğu süre ise maksimum 20 yıl. Patent sahibi kendi isteğiyle bu süreyi daha erken bitirebilir. Patent geçerli olduğu sürece ödenmesi gereken yıllık harçlar olduğundan kullanılmayan patentlerin ömrünün çok daha erken tamamlandığını söylemek mümkün. Peki süresi dolan, kamuya mâl olan patentleri kullanmak mümkün mü? Elbette. Artık o bilgi herkese ait. Ama patentin süresinin bitmesi patentli bir ürünü birebir kopya edebileceğiniz anlamına gelmiyor. Çünkü belki de bu ürünün dizaynı endüstriyel tasarım tesciliyle, üzerindeki çalışmalar telif haklarıyla ve ismi marka tesciliyle korunuyor olabilir.
Patentin süresinin dolması, patentli teknik çözümün artık özgürce kullanılabileceği anlamına geliyor.
Vurgulamak istediğim bir diğer nokta da bir patentin sadece başvurulduğu ülkelerde geçerli olması. Yani Almanya’da patent almış ama Türkiye’de korunmayan bir teknik, ülkemizde kullanılabilir ve örneğin yine patent alınmamış olan İtalya’ya ihraç edilebilir. Ama bu konu ayrı bir incelemeyi gerektiriyor. Kritik kararlar vermeden önce tecrübeli bir patent vekiline danışmanızda fayda var. Yarın bu konuyla ilgili birkaç önemli noktayı daha aydınlatıp akabinde espacenet’e geri dönelim.
Kategorisi: Eğitim Notlarım
[...] Kanun metninde de benzeri bir durum ortaya konuyor. Zira patent, aslında sizin toplumla yaptığınız bir anlaşma değil miydi? (Bkz. patent nedir) Siz işe yarar bir bilgi vermedikçe sadece ulaşmak istediğiniz sonuçları ifade ederek bunları koruma altına alsanız aslında haksızlık olmaz mı? İşte kanun ve yönetmeliğin ilgili maddeleri; [...]